Tuesday, 21/05/2019 - 20:52|
TRƯỜNG THCS CHUYÊN MỸ NƠI CHẮP CÁNH ƯỚC MƠ, NƠI TÔN VINH NHỮNG HÀNH ĐỘNG CAO ĐẸP
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Làng nghề khảm trai nghìn tuổi Chuyên Mỹ

Xã Chuyên Mỹ (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) là nơi có tới cả bảy làng làm nghề khảm trai đang thu hút rất đông lao động địa phương cũng như các vùng lân cận tham gia sản xuất. Từ đôi bàn tay cần mẫn tài hoa, mỗi năm nghề khảm trai Chuyên Mỹ xuất ra thị trường hàng triệu sản phẩm lớn nhỏ tinh xảo, đa dạng từ sập gụ, tủ, bàn ghế, khảm trai, hoành phi câu đối, tranh sơn mài...

Nằm ven sông Hồng, xã Chuyên Mỹ với hàng loạt các làng nghề khảm trai liền kề nhau san sát như Chuôn Thượng, Chuôn Trung, Chuôn Hạ, Chuôn Ngọ... gần đây thu hút rất đông lao động địa phương tham gia vào các cơ sở sản xuất. Theo thần phả của làng Chuôn Ngọ, nghề khảm trai nơi đây phát triển vào khoảng thế kỷ XI-XVI. Hiện ở đình làng Chuôn Ngọ vẫn thờ ông Trương Công Thành, một vị tướng văn võ song toàn dưới triều Lý (1009 - 1225) được dân làng Chuyên Mỹ suy tôn là ông tổ nghề của nghề khảm trai.

Từ những vỏ trai, vỏ ốc tưởng như vô dụng, những người thợ khảm Chuyên Mỹ có thể tạo ra bất kỳ họa tiết nào dù tinh vi, phức tạp đến đâu. Nghề khảm trai không đơn thuần chỉ có đục đẽo, mài, lắp ráp theo khuôn mẫu nhất định, đó còn là cả một quy trình bao gồm nhiều công đoạn mới tạo nên một sản phẩm khảm trai hoàn chỉnh.

Nguyên liệu khảm trai ở Chuyên Mỹ không chỉ có vỏ trai, vỏ ốc trong nước mà còn nhập ngoại từ Hồng Kông, Singapore, Indonesia... Vỏ trai dùng để khảm cũng có nhiều loại. Trai cánh mảnh, nhỏ có màu sẫm trong khi trai thịt trắng có vỏ dày, nhiều vân. Trai ngọc bên trong có lớp xà cừ dày óng ánh tựa sắc cầu vồng. Cùng với trai, vỏ ốc đỏ có màu sắc sang trọng được coi nguyên liệu quý hiếm dùng làm cảnh núi non, cánh phượng, cánh rồng hay họa tiết trên những bức tranh áo gấm vua chúa...
 

Đường vào làng nghề khảm trai truyền thống Chuôn Mỹ Trung (Chuyên Mỹ).

Công đoạn vẽ bản mẫu trên giấy trước khi làm tranh gỗ.


Công đoạn máy ép vỏ trai thành các họa tiết.

Tỉ mỉ dán từng miếng khảm trai tinh xảo lên bức tranh.

Một xưởng làm tranh khảm trai tại làng Chuôn Mỹ Trung.

Đôi bàn tay tài hoa của nghệ nhân làng nghề khảm trai.

Người nghệ nhân già đang miệt mài sáng tạo bên bức tranh khảm trai của mình.

Những chiếc hộp đựng trang sức nhỏ xinh được khảm trai tinh xảo.

Các làng nghề khảm trai Chyên Mỹ  thu hút nhiều lao động ở địa phương và các vùng lân cận.

Bên các tác phẩm tranh khảm trai đã hoàn thiện và có thể xuất bán ra thị trường.

Các sản phẩm tranh khảm trai được trưng bày trong HTX sơn khảm Ngọ Hạ.

Một trong những công đoạn quan trọng nhất của nghề khảm trai là "cẩn xà cừ", nghĩa là theo nét vẽ, đục gỗ và gắn những nguyên liệu họa tiết lên đó. Những tranh gỗ sau khi đã "cẩn" được tỉa gọn, đánh bóng (mài khảm) rồi vẽ nét. Công đoạn cưa, đục các mảnh trai là cầu kỳ nhất. Người thợ phải mài thủ công, ngâm rượu, hơ lửa, chẻ dóc miệng, chọn thợ đục, chọn lựa các miệng trai đầy đủ cho mặt tranh. Hàng trăm hàng nghìn miếng trai đính chặt vào mặt gỗ đã chạm sẵn khuôn hình. Mặt tranh hiện đầy đủ và đẹp với các hình ảnh từ dân gian tới đương đại. Là một trong những làng làm nghề lớn nhất, nét nổi bật của tranh khảm trai Chuôn Ngọ là những mảnh trai không vỡ, có độ phẳng hoặc được uốn cong cho phù hợp với từng thành phẩm. Các chi tiết kỹ thuật đục và cẩn trai rất khít. Nhờ đường nét tinh xảo sống động mà sản phẩm khảm trai Chuôn Ngọ nổi tiếng với giá trị rất cao. Những hàng đặt tủ chè, sập gụ khảm ốc giá từ 15 triệu VNĐ đến 100 triệu VNĐ tùy theo chất liệu khảm. Tủ chè khảm ốc đỏ từ 80 triệu VNĐ đến 200 triệu VNĐ.

Đến thăm hợp tác xã sơn khảm Ngọ Hạ có diện tích 5.000m2, chúng tôi ngỡ ngàng trước các sản phẩm mỹ nghệ thủ công truyền thống ở phòng trưng bày sản phẩm. Bà Nguyễn Thị Vui, Chủ nhiệm hợp tác xã chia sẻ: "Ở Ngọ Hạ, khảm trai được coi như nghề chính, chiếm 70% thu nhập. Có nghề truyền thống, hàng trăm hộ dân làng thoát khỏi cảnh "Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" ". Với mức thu nhập từ 5 triệu - 6 triệu VNĐ/người/tháng, những năm gần đây đời sống nông thôn ngày càng cải thiện. Hợp tác xã khảm trai Ngọ Hạ với hơn 50 xã viên sản xuất những mặt hàng phổ thông cho khách du lịch, ngoài ra mở thêm lớp dạy nghề cho trẻ em khuyết tật. Đồng thời hợp tác xã cũng đã dạy nghề và tạo công ăn việc làm cho hơn 1.000 lao động phổ thông.

Bàn tay khéo léo, óc sáng tạo phong phú của những người thợ khảm Chuyên Mỹ mang đậm sắc thái văn hóa của vùng đất chiêm trũng đồng bằng Bắc Bộ đang trở thành điểm du lịch sinh thái làng nghề cuốn hút du khách trong và ngoài nước. Hiện nay các nghệ nhân khảm trai ở Chuyên Mỹ đang từng bước nâng cao tay nghề sáng tạo nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ khách du lịch, với những sản phẩm tranh phong cảnh non nước, chân dung, tinh xảo đầy kỹ thuật cao.
 
Một số sản phẩm khảm trai Chuyên Mỹ:


Sống được với nghề khảm trai, khảm ốc trên cơ sở kế thừa nghề truyền thống hàng nghìn năm, sản phẩm của các làng nghề xã Chuyên Mỹ đã vươn xa sang thị trường quốc tế Anh, Nga, Mỹ, Hà Lan, Nhật Bản...  Vùng quê thanh bình bên sông Hồng này cũng đang trở thành một trong những điểm du lịch làng nghề điển hình trong số các làng nghề truyền thống nổi tiếng Việt Nam./.

Nguồn: c2chuyenmy.phuxuyen.edu.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 30
Hôm qua : 33
Tháng 05 : 957
Năm 2019 : 5.253